CO2 uitstoot & energie verbruik

In de hele procesboom van een product wordt er energie verbruikt en CO^2 uitgestoten. Dit wil je als ontwerpen natuurlijk vermijden. Met meer consumptie van producten moeten deze stappen in de procesboom steeds herhaald worden. 

1. Grondstofwinning

In deze fase worden ruwe materialen gewonnen zoals metalen, olie (voor plastic), hout of katoen. Dit proces is vaak zeer energie-intensief. 

• Voorbeeld: Het winnen van 1 ton aluminium uit bauxiet kan tot 17 ton CO₂ uitstoten, vooral door de grote hoeveelheden elektriciteit die nodig zijn bij elektrolyse. 
• Ook de mijnbouw voor lithium, kobalt en andere zeldzame aardmetalen (voor elektronica en batterijen) veroorzaakt aanzienlijke uitstoot en ecosysteemschade. 
   

2. Productiefase

De productiefase van een product is vaak een van de meest energie-intensieve en CO₂-uitstotende delen van de hele levenscyclus

• Hoge temperaturen vereist
• Vaak draait op fossiele energie
• Veel energie-intensieve stappen bevat
• Soms chemisch CO₂ vrijgeeft (zoals bij cement)  

3. Transport 

Transport vindt plaats tussen vrijwel elke andere levensfase: van grondstoffen naar fabriek, van fabriek naar magazijn, van winkel naar consument. 

• Producten leggen vaak duizenden kilometers af, vooral als productie verspreid is over landen. 
• Vrachtvervoer over zee is relatief efficiënt, maar door het volume alsnog vervuilend: Internationaal transport is goed voor ca. 8% van de wereldwijde CO₂-uitstoot.

4. Assemblage  

In deze fase worden onderdelen samengevoegd tot een eindproduct. De CO₂-uitstoot hangt hier sterk af van de locatie (energiebron van de fabriek) en de mate van automatisering. 

• Hoewel de directe emissies relatief laag zijn, kan de energie die nodig is voor machines, verlichting en klimaatbeheersing in fabrieken fors bijdragen. 
• Voor een smartphone bedraagt de CO₂-uitstoot bij productie en assemblage samen ongeveer 85-95% van de totale levenscyclusuitstoot, wat neerkomt op gemiddeld 60-70 kg CO₂ per toestel. 

5. Gebruik  

De gebruiksfase verschilt sterk per product. Voor elektronica of voertuigen is dit vaak de meest uitstootrijke fase, afhankelijk van energieverbruik en gebruiksduur. 

• Een koelkast gebruikt in 10 jaar gemiddeld 400–600 kg CO₂, afhankelijk van het energielabel.  

6. End-of-Life

Aan het einde van de levensduur wordt een product weggegooid, verbrand of gerecycled. Dit kan ook CO₂ besparen, bijvoorbeeld door hergebruik van metalen. 

• Het recyclen van aluminium kost slechts 5% van de energie die nodig is voor primaire productie, wat een besparing tot 95% CO₂ kan opleveren. 
• Verbranding van kunststof kan juist extra CO₂ opleveren, zo’n 2,9 ton CO₂ per ton verbrand plastic.